14-01-26
REGION. DANE
Monitoring wilka szarego Canis lupus
w TPK w latach 2022-2025

Monitoring wilka szarego w Tucholskim Parku Krajobrazowym prowadzony jest nieprzerwanie od 2022 roku. Obejmuje on rejestracje z fotopułapek, dokumentację tropów oraz zbieranie prób biologicznych do analiz genetycznych. Celem działań jest określenie liczebności i struktury populacji, identyfikacja miejsc rozrodu oraz ocena aktywności przestrzennej gatunku.

Rok 2022 – ustanowienie monitoringu i pierwsze potwierdzenia rozrodu
W 2022 roku uruchomiono trzy fotopułapki, które dostarczyły 44 nagrania i 48 zdjęć wilków. Zarejestrowano liczne tropy oraz zlokalizowano dwie nory (bez potwierdzenia zasiedlenia). Kluczowym wydarzeniem była październikowa dokumentacja siedmiu osobników, w tym młodych, co potwierdziło funkcjonowanie pełnej grupy rodzinnej. Współpraca z Nadleśnictwem Woziwoda umożliwiła ochronę potencjalnych miejsc rozrodu.

Rok 2023 – stabilizacja działań monitoringowych
W 2023 roku zwiększono liczbę fotopułapek z 3 do 7, uzyskując 45 zdjęć i 47 nagrań. Po raz kolejny potwierdzono rozród, odnajdując m.in. norę z poprzedniego roku oraz miejsca aktywności młodych. Zebrano 11 prób do analiz genetycznych, a dane przestrzenne wprowadzono do systemu GIS. Intensyfikowano również działania edukacyjne skierowane do mieszkańców regionu. Monitoring wykazał ciągłość reprodukcji i stabilność struktury społecznej grupy.

Rok 2024 – intensyfikacja monitoringu i identyfikacja trzech grup rodzinnych
W 2024 roku funkcjonowało siedem fotopułapek monitorujących trzy grupy rodzinne (A, B i C). Zarejestrowano 174 zdjęcia i 189 filmów. Grupa A była najlepiej poznaną strukturą, w której potwierdzono rozród w 2023 i 2024 roku. W grupach B i C rejestrowano odpowiednio 1–2 osobniki. Zebrano kolejne próbki genetyczne. Odnotowano trzy padnięcia wilków, z czego dwa samce przekazano do badań naukowych.
Skala rejestracji była ponad dwukrotnie większa niż w latach poprzednich, co wynika zarówno z rozwoju sieci monitoringu, jak i ze wzrostu aktywności wilków na terenie parku.

Rok 2025 – rozszerzenie monitoringu i utrwalona obecność czterech grup
W 2025 roku monitoring wilka szarego prowadzono przy użyciu 11 fotopułapek, które obejmowały zasięgi czterech grup: A, B, C i D. Dane z całego roku potwierdziły utrwaloną obecność wilków na obszarze Tucholskiego Parku Krajobrazowego oraz ciągłość użytkowania kluczowych korytarzy migracyjnych.
Największą liczbę rejestracji odnotowano w obrębie grupy A, gdzie dokumentowano zarówno pojedyncze osobniki, jak i obserwacje kilku wilków jednocześnie, co wskazuje na funkcjonowanie stabilnej struktury rodzinnej. Aktywność tej grupy była rejestrowana przez cały rok, ze zwiększoną intensywnością w okresie letnim.
Grupa B wykazywała niższą, lecz regularną aktywność, najczęściej w postaci obserwacji pojedynczych osobników lub par. Grupa C była rejestrowana sporadycznie i pozostawała strukturą o marginalnym znaczeniu przestrzennym. W 2025 roku po raz pierwszy potwierdzono obecność grupy D, co wskazuje na dalsze poszerzanie areału występowania wilków na terenie parku.
Dane z 2025 roku, obejmujące liczne rejestracje z fotopułapek, uzupełnione o obserwacje terenowe, potwierdzają stabilność głównych struktur populacyjnych oraz skuteczność prowadzonego monitoringu, przy jednoczesnej konieczności dalszej obserwacji nowo zidentyfikowanych grup.

Wnioski
1. Liczba wykrywanych grup rodzinnych wzrosła z jednej w 2022 roku do czterech w 2025 roku, co wskazuje na dobrą kondycję populacji.
2. Corocznie potwierdzany rozród, zwłaszcza w grupie A, świadczy o sprzyjających warunkach środowiskowych i stabilności struktur rodzinnych.
3. Współpraca z Nadleśnictwem oraz zespołami naukowymi znacząco zwiększa skuteczność ochrony gatunku i wartość danych monitoringowych.
4. Padnięcia wilków odnotowane w 2024 roku podkreślają wpływ czynników antropogenicznych, głównie kolizji drogowych.
5. Wprowadzenie danych do systemu GIS umożliwia szczegółowe modelowanie rozmieszczenia i aktywności przestrzennej wilków oraz identyfikację nowych grup, w tym grupy D w 2025 roku.
6. Edukacja społeczna pozostaje istotnym elementem ograniczania konfliktów na linii człowiek–drapieżnik i wzmacniania akceptacji gatunku.

Tekst, fot. i wykres Rafał Borzyszkowski
Tucholski Park Krajobrazowy